Brytyjska prasa: niezatwierdzone preparaty ketonowe były elementem diety olimpijskiej

Etyka brytyjskich organizacji sportowych po raz kolejny pod lupą: tym razem brytyjska prasa ujawniła program stosowania niezatwierdzonych preparatów ketonowych przez sportowców przed i w trakcie Igrzysk Olimpijskich w Londynie.

Brytyjscy sportowcy mieli być traktowani jak króliki doświadczalne w tajnym programie wykorzystywania niezatwierdzonych preparatów ketonowych przed Igrzyskami Olimpijskimi w Londynie, pisze dziś "The Mail on Sunday".

Proceder, według podanych informacji, nie złamał przepisów antydopingowych, ale gazeta zastanawia się nad sensem programu, który nie gwarantował poprawy wyników, zgodności z przepisami antydopingowymi i wymagał poufności: wszystko za pieniądze podatników.

Reporterzy brytyjskiej gazety dotarli do dokumentów UK Sport, ciała organizującego sport olimpijski oraz paraolimpijski i przyznającego środki poszczególnym związkom sportowym, według których, przed Igrzyskami Olimpijskimi w Londynie (2012), grupa 91 brytyjskich sportowców otrzymywała eksperymentalne preparaty ketonowe.

Nie jest jasne czy stosowanie preparatów pomogło Brytyjczykom w zdobyciu większej ilości medali olimpijskich: według "The Mail on Sunday" około 40% uczestników programu doświadczyło różnego rodzaju efektów ubocznych, m.in. wymiotów i problemów żołądkowych, a 28 w skutek takowych przestało preparaty stosować. 24 kolejnych preparaty miało odstawić nie widząc efektów ich spożywania.

Suplement DeltaG, stworzony przez badaczy Uniwersytetu w Oksfordzie, znajdował się ówcześnie na etapie badań, a więc nie był zatwierdzony do wykorzystania komercyjnego. Na rynku dostępny jest od 2018 roku.

Związki ketonowe produkowane są naturalnie przez wątrobę w procesie rozkładu tłuszczy, a uwalniane w okresie niedoboru węglowodanów (głodówka, dieta niskowęglowodanowa) stanowią dla organizmu alternatywne źródło energii. Przyjęcie preparatów ketonowych sprawia, że organizm może jednocześnie korzystać z dwóch "źródeł energii": zgromadzonego w mięśniach glikogenu i podanych ketonów. Pozwala to na utrzymanie maksymalnego wysiłku przez dłuższy czas.

Badania sugerują, że stosowanie preparatów ketonowych może pomóc obciążonemu do granic możliwości organizmowi sportowca i ułatwić regenerację.

Według dokumentów zaprezentowanych przez "The Mail on Sunday", przed Igrzyskami w Londynie UK Sport nawiązało współpracę z Uniwersytetem w Oksfordzie, który wcześniej preparaty ketonowe zaprojektował dla jednostek specjalnych armii Stanów Zjednoczonych. Projekt wart 10 milionów dolarów rozpoczęto w 2003 roku, a substancja powstała przy współpracy z Departamentem Obrony USA. Jej celem było stworzenie preparatu pozwalającego żołnierzom sił specjalnych na dłuższą aktywność przy mniejszych racjach żywności.

UK Sport zapłacić miało prawie 200 tysięcy funtów badaczom w roku 2011, a ci testować mieli preparaty na zawodnikach ekipy rugby, a potem na kolarzach i wioślarzach. Współpraca między badaczami a UK Sport klasyfikowana miała być jako "badania naukowe", a dokumenty gwarantować miały, że preparaty dostępne będą wyłącznie dla UK Sport i amerykańskich sił specjalnych.

Z dokumentów przejrzanych przez reporterów gazety wynikać ma, że UK Sport zależało na utrzymaniu całości w tajemnicy. Planowane było nawet przygotowanie medialnej strategii na wypadek wycieku programu do gazet.

To nie pierwsza informacja, że brytyjskie struktury sportowe miały szukać marginalnych zysków na granicy tego co dozwolone. W marcu 2018 roku komisja brytyjskiego parlamentu, która zajmowała się kwestią dopingu i etyki w sporcie, stwierdziła, że "zespół Sky stosował środki medyczne, zgodnie z przepisami WADA, by poprawiać występy zawodników, a nie by ich leczyć."

"The Mail on Sunday" rozmawiał też z osobami odpowiedzialnymi za wynalezienie DeltaG. Profesor Kieran Clarke stwierdziła, że po latach testów z udziałem ludzi, środka nie uważała za niebezpieczny, a jego stosowanie nie było niezgodne z prawem. Oporów przed stosowaniem go przez sportowców nie miała: w lutym 2020 roku magazynowi "Procycling" powiedziała, że preparaty stosowane były podczas Tour de France w 2012 roku oraz podczas Igrzysk w Londynie przez nieokreślony bliżej "zespół". W rozmowie z "The Mail on Sunday" zaznaczyła jednak, że nie była świadoma istnienia programu z udziałem olimpijczyków prowadzonego przez UK Sport.

fot. Jakub Zimoch/Rowery.org

UK Sport w 2011 roku uzyskać miały od Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) i Brytyjskiej Agencji Antydopingowej (UKAD) potwierdzenie, że ketony nie są na liście zabronionej.

Program przygotowany by poprawić osiągi brytyjskich olimpijczyków ma być dobrze udokumentowany. W informacjach przedstawionych sportowcom jasno zaznaczone miało być, że organizator projektu nie może zagwarantować lub stwierdzić, iż preparaty są zgodne z Kodeksem WADA. Dokument zwalniał organizację z jakiejkolwiek odpowiedzialności, ewentualne negatywne konsekwencje spychając na sportowca, którego milczenie w sprawie zapewnić miała umowa z klauzulą poufności. W broszurze znajdować się miała też informacja o tym, że preparat nie jest dostępny na rynku.

W grupie 91 sportowców, którzy stosować mieli te preparaty mieli być lekkoatleci, kolarze i inni reprezentanci dyscyplin wytrzymałościowych. Przedstawiciele British Cycling potwierdzili, że "niektórzy kolarze" brali udział w testowaniu specyfiku.

O preparatach ketonowych w peletonie zrobiło się głośno w lipcu 2019 roku, gdy holenderski "De Telegraaf" opublikował tekst opisujący ich stosowanie w ekipie Jumbo-Visma. Grupa potwierdziła, że środków używa, a jej menadżer wskazał, że w peletonie nie są jedyną ekipą. Badania nad tymi związkami prowadził m.in. współpracujący z ekipą Deceuninck-Quick-Step profesor Peter Hespel z Uniwersytetu w Leuven.

Preparaty ketonowe nie są zabronione, natomiast ich użyciu przeciwna są m.in. Holenderska Agencja Antydopingowa oraz niemiecki zespół Sunweb, które tłumaczą, że nie są jasne długofalowe skutki stosowania takich preparatów.

Jeśli znalazłeś w artykule błąd lub literówkę prosimy, daj nam o tym znać zaznaczając błędny fragment tekstu i używając skrótu klawiszy Ctrl+Enter.

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Zgłoszenie błędu w treści

Następujący tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów: